در طی این مقاله قصد داریم توضیحاتی درباره کاربرد پمپ درد در زایمان طبیعی را برای شما عزیزان توضیح دهیم. برای همه ما پیش آمده که تجربه عمل جراحی را داشته باشیم در این صورت با استفاده از قرص های مسکن درد را تا حدودی کاهش میدهند. اما همیشه قرص های مسکن اثر مثبتی برای کاهش درد ندارد، به همین دلیل امروزه متخصصان بیهوشی سعی کرده اند راه های بهتری را برای کاهش درد ارائه دهند؛ که یکی از این روشها که امروزه مورد استفاده قرار می گیرد استفاده از پمپ درد است. اما باید بدانیم که این پمپ درد چگونه عمل می کند، چه تأثیری در کاهش درد در حین زایمان طبیعی در بدن دارد. دکتر آزاده رضایی متخصص زنان و زایمان اطلاعاتی را در این باره برای شما عزیزان فراهم کرده است که در ادامه این مقاله میتوانید درباره پمپ درد اطلاعات خود را بالا ببرید.
پمپ درد چیست؟
مسئولان بهداشتی کشور ما سعی دارند آمار سزارین انجام شده در کشور را که آمار بالایی نسبت به میزان جهانی است را پایین بیاورند. دلیل روی آوردن خانم ها به زایمان سزارین ترس از درد زایمان طبیعی است. در تشویق زنان برای انجام زایمان طبیعی سعی شده است از روش های کاهش درد استفاده شود، یکی از این روش ها به کارگیری پمپ درد در زایمان طبیعی است. این پمپ درد در حین زایمان به همراه مادر خواهد بود و با تزریق داروهایی موجب کاهش درد مادر می شود. در روش های معمول زایمان طبیعی از مسکن هایی برای مادر استفاده می شود اما با استفاده از پمپ دیگر نیازی به تزریق متوالی دارو نیست و این داروها از طریق پمپ به طور متوالی وارد بدن وی می شود و از طریق خون برای او تزریق می شود که موجب کاهش درد می گردد. برای آگاهی بیشتر در این زمینه مقاله تهیه شده توسط دکتر آزاده رضایی پزشک متخصص زنان و زایمان را مطالعه بفرمایید.
پمپ درد در زایمان طبیعی چگونه عمل می کند؟
خانم های باردار که روش طبیعی را برای زایمان انتخاب می کنند، معمولا درد زیادی را تا به دنیا آمدن نوزاد تحمل می کنند، به همین سبب از پمپ درد در زایمان طبیعی برای کاهش درد های مادر استفاده می شود. معمولاً از داروهای مسکن به صورت خوراکی یا تزریقی برای بیماران استفاده می شود اما این کار اشکالاتی را نیز در بر دارد یکی از اشکالات تعیین دوز دارو برای بیمار است که برای هر موردی دوز خاصی تعیین میشود و این ممکن است کمی مشکل باشد. همچنین مدت زمان فاصله استفاده از داروها نیز مسئله دیگری است یعنی دارویی که بیمار داده می شود اگر در چند ساعت آینده درد دوباره شروع شود دوز بعدی باید به بیمار تزریق شود در نتیجه بیمار درد را در فواصل زمانی بین مصرف داروها تحمل می کند به همین سبب درد بیمار به خوبی کنترل نمی شود. هدف استفاده از پمپ درد ایجاد روشی است که با تزریق مداوم دارو شرایط راحتی و آسایش بیمار را فراهم کند امروزه از این دستگاهها برای کنترل درد زایمان طبیعی استفاده می شود.
به طور دقیق تر عملکرد پمپ درد به این صورت است که یک مقدار ثابت و معینی از دارو را وارد خون می کند که اثربخشی بهتری را دارد. لازم به ذکر است که نوع دیگری از داروهای ضد درد نیز وجود دارد که از طریق تزریقات اپیدورال برای بیمار استفاده می شود .
پمپ درد در زایمان طبیعی
استفاده از پمپ درد برای زایمان طبیعی به دو صورت می باشد یک نوع آن به صورت الکترونیکی است که در مراکز درمانی و بیمارستان ها مورد استفاده قرار می گیرد و امکان کنترل دقیق دارو را فراهم می کند. دستگاه ذکر شده از یک پمپ و یک کیسه نگهدارنده که برای دارو است تشکیل شده است و در فواصل زمانی متفاوت مقداری از دارو را به بیمار تزریق می کند. نوع دیگر مکانیکی و یک بار مصرف است، هر دو این پمپ ها یک محفظه دارند که ترکیبی از داروهای مخدر آرامبخش و مسکن در آن نگهداری می شود و در هر دو دستگاه مقدار داروی تزریق شده برای بیمار قابل تنظیم است. لازم به ذکر است که پمپ های مکانیکی درجات مختلفی دارند که از قبل تعیین می شود و ما فقط می توانیم یکی از درجات را انتخاب کنیم، اما پمپ های الکترونیکی تنظیمات دقیق تری را دارند. در هر صورت پزشک مربوطه شما با توجه به میزان درد تنظیمات لازم را انتخاب میکند و دارو را از طریق پمپ در فواصل زمانی مختلف برای شما تزریق میکند.
پمپ درد در چه زمانی به بدن وصل می شود؟
برای استفاده از پمپ درد در زایمان طبیعی معمولاً دو روش وجود دارد؛ یکی در آغاز شروع زایمان که پمپ به بدن مادر باردار وصل می شود و این روش رایج ترین است . در روش دوم نیز هنگامی که بیمار درد را احساس کرد پمپ به بیمار وصل شده و منتظر شروع می شود به هر حال در هر دو روش درد بیمار کنترل خواهد شد و یا میزان آن بسیار کم خواهد بود.
ویژگی های پمپ درد در زایمان طبیعی
از ویژگی های پمپ درد در زایمان طبیعی برای شما به همراه دارد این است که با وجود این که تزریقات دقیق دستگاه در مدت زمان خاصی برای شما انجام میشود، اما ممکن است شما با درد خاصی مواجه شوید بنابراین می توانید با فشردن یک دکمه مقدار بیشتری از دارو را دریافت کنید. البته استفاده از این دارو محدودیت هایی را نیز به همراه دارد برای مثال پزشک شما تنظیمات دستگاه را طوری انجام می دهد د که بیمار مجاز باشد هر ۱۵ دقیقه یک بار یا هر یک ساعت یک بار دوز مصرفی داروی خود را تزریق کند. معمولاً پمپ درد به صورت وریدی به بیمار وصل می شود اما روش دیگری نیز برای استفاده از آن وجود دارد که در این روش با استفاده از یک کاتتر درد در درون فضای اپیدورال قرار می گیرد و به دستگاه یا پمپدرد متصل می شود، به این ترتیب داروهای ضد درد با استفاده از تزریق اپیدورال برای بیمار انجام می شود. البته استفاده از این روش شرایط و داروهای مختص به خود را دارد و دقت انجام شده در این روش نسبت به روش های عادی بی حسی بیشتر است.
هزینه پمپ درد در زایمان طبیعی چقدر است؟
برای تسکین درد در حین زایمان طبیعی استفاده از پمپ درد و یا مسکن بستگی به انتخاب شما دارد. اگر بخواهید از پمپ درد در زایمان طبیعی خود استفاده کنید باید هزینه آن را به صورت جداگانه پرداخت کنید. وقتی که از پمپ درد استفاده می کنید هیچ گونه دردی را احساس نمی کنید اما وقتی که از مسکن های معمولی استفاده می کنید پس از اینکه تاثیر دارو از بین برود باید دو روز بعدی آن را استفاده کنید. مادرانی که می خواهند از این روش برای زایمان خود استفاده کند باید اطلاعات خود را در این زمینه بالا ببرند و انتخاب مناسبی را داشته باشد.
آیا استفاده از پمپ درد در زایمان طبیعی یا سزارین عوارض دارد؟
بررسی اینکه استفاده از این پمپ درد در زایمان طبیعی عوارضی دارد یا نه بستگی به نوع داروی دارد که شما استفاده می کنید. پزشک شما می تواند برای شما داروهای بدون عارضه را استفاده کند، در برخی موارد نیز از داروهای مسکن قوی و مواد مخدر استفاده می شود. عوارض هر دوی اینها ربطی به دستگاه ندارد و مختص نوع و دوز داروها است. داروهای مختلفی برای پمپدرد استفاده میشود که یکی از آنها داروی ضد التهاب غیر کورتونی است.
نوع دیگری از داروها نیز استفاده می شود که مسکن های مخدر هستند، انواع پمپ ها بر اساس نوع و دوز مخدرها متفاوت می باشند. داروی دیگری که استفاده می شود داروی ضد تهوع است باشه چون دارویی استفاده شده مستقیما به خون فرد وارد می شود. در مواقعی که از پمپ استفاده نمی شود دارو را داخل عضله فرد تزریق میکند اما با استفاده از پمپ این دارو مستقیماً به خون وارد می شود. با توجه به موارد ذکر شده برای پیشگیری از تهوع از این داروها هم استفاده می شود. مسکن های مخدر و ضد التهاب های غیر کورتونی در انواع مختلفی ارائه می شوند؛ که انتخاب آنها بستگی به نظر پزشک دارد در خصوص زایمان طبیعی با توجه به این که مادر قصد دارد شیردهی به نوزاد خود را انجام دهد حتماً باید به نوع و دوز داروهای که استفاده میشود توجه ویژهای داشت. یعنی این نوع داروها نباید در شیر ترشح شوند و روی نوزاد تاثیر نداشته باشند. بنابراین پمپ های استفاده شده بعد از زایمان طبیعی به لحاظ دارو متفاوت از سایر جراحی ها می باشد، با توجه به موارد ذکر شده پمپ ها هیچ گونه عوارضی ندارند و دارو باید به شکل کنترل شده به بدن بیمار تزریق شود.
برای درک بهتر عوارض استفاده از این وسیله بهتر است مسکن های مخدر و غیر مخدر را باهم مقایسه کنیم. اگر از مسکن های مخدر برای شما استفاده می شود بهتر است از پمپ برای تزریق آنها استفاده کرد، زیرا در این صورت پمپ درد یک سطح ثابت و متعادلی از دارو را وارد بدن شما می کند که هم اثرات کمتری را دارد و هم نتیجه بهتری را در بر دارد. در واقع استفاده از پمپ درد در زایمان طبیعی بهتر از این است که بیمار داروی ضد درد را در فواصل مختلف تزریق کنیم اما بین دارو های مخدر بی درد و غیر مخدر استفاده از داروهای غیر مخدر توصیه می شود زیرا عوارض کمتری را دارد.
داروهای مخدر ممکن است مشکلی را ایجاد کند و آن این است که ممکن است درد ناشی از یک مشکل دیگر در بدن مادر باشد. حال اگر مسکن های معمولی را دریافت کند درد از بین می رود ولی در صورتی که از پمپ درد استفاده شود درد ساکت خواهد شد، در حالی که مشکل بیمار به قوت خود باقی است و ممکن است در طی این زمان بیشتر هم شود. برای نمونه مشاهده شده که بیمار هماتوم داشته که دردش با مسکن معمولی آرام نمی شده است اما اگر با مخدرها سعی در کنترل درد داشته باشیم دردش آرام میشود در صورتی که توده خونی به مرور در حال بزرگتر شدن است.
با توجه به موارد ذکر شده استفاده از پمپ درد در زایمان طبیعی علاوه بر مزایایی که دارد معایبی نیز دارد. مزیت مهم آن کاهش درد مادر است که به وی کمک می کند راحت بنشیند، بلند شود و از کودک خود مراقبت نماید. اما مشکلی که استفاده از پمپ درد به همراه دارد مدت زمان بی تحرکی روده را زیاد می کند و باعث به تعویق انداختن کارکرد روده می شود. همچنین احتمال دارد روی سیستم تنفسی بیمار نیز اثر بگذارد. با توجه به معایب گفته شده برخی از پزشکان ترجیح می دهند از روش های دیگر مانند استفاده از شیاف دیکلوفناک و تزریق استامینوفن استفاده کنند.
آیا در کشورهای پیشرفته نیز از پمپ درد در زایمان طبیعی استفاده می شود؟
استفاده از داروهای ضد درد در حین زایمان طبیعی یا هر عمل جراحی دیگری در همه جای دنیا توصیه می شود، زیرا این درد زیاد ممکن است مشکلاتی را برای مادر و جنین به وجود بیاورد. به همین ترتیب هنگامی که مادر درد کمتری را احساس می کند استرس های بعد از زایمان وی نیز کاهش می یابد و این مسئله احتمال ابتلا به افسردگی بعد از زایمان را نیز کم می کند. علاوه بر موارد ذکر شده راحتتر میتواند به سلامت نوزاد خود رسیدگی کند و با استفاده از شیر خود تغذیه سالم را برای وی فراهم آورد البته. این بدین معنا نیست که برای کاهش درد مادر حتماً باید از داروهای مخدر بی دردی استفاده کرد با استفاده از پمپ درد در زایمان طبیعی روشی است که در همه کشورها به کار برده می شود .
امروزه پزشکان استفاده از این وسیله را به عنوان یکی از تکنیک های کاهش درد موثر می دانند ، البته باید این مسئله را نیز به خاطر داشت که به هرحال مادر مجبور است مقداری درد را تحمل کند.
این مقاله به تایید و ویرایش دکتر آزاده رضایی متخصص زنان و زایمان رسیده است که ایشان سعی در راهنمایی بیماران برای داشتن یک زایمان طبیعی راحت تر را دارند در صورتی که هنوز سوالاتی در خصوص استفاده از پمپ درد دارد می توانید با شماره های مطب ایشان تماس حاصل نمایید و از راهنمایی های ایشان بهره ببرید.
