التهاب و عفونت لگن یکی از بیماریهای شایع در میان بانوان است. این بیماری که به نام بیماری التهابی لگن (PID) شناخته شده است در واقع عفونت اندامهای تولیدمثل در زنان است. در این مقاله در رابطه با التهاب و عفونت لگن، شیوههای تشخیص آن، روشهای درمان عفونت لگن و داروهای مناسب برای این بیماری صحبت میکنیم.
بیماری التهابی لگن چیست؟
بیماری التهابی لگن، نوعی عفونت اندامهای تناسلی زنان است که لولههای رحم، تخمدانها، دهانه رحم و رحم را تحت تأثیر قرار میدهد. آنچه در این بیماری اتفاق میافتد این است که، باکتریها از طریق رابطه جنسی وارد واژن شده و سبب ایجاد عفونت میشوند و پس از مدتی، این عفونت به اندامهای موجود در لگن منتقل میشود.
باکتریهای مختلفی میتوانند باعث ایجاد بیماری التهاب و عفونت لگن در زنان شوند ازجمله، باکتریهایی که موجب بیماریهای مقاربت جنسی مانند گونوره و کلامیدیا میشوند. اگر عفونت لگن در خون گسترش پیدا کند میتواند بسیار خطرناک و حتی تهدیدکننده زندگی نیز باشد.
چه عواملی در ایجاد التهاب و عفونت لگن نقش دارند؟
باکتریهای بسیاری میتوانند از عوامل ایجاد التهاب و عفونت در لگن باشند، اما عفونتهای گونوره یا کلامیدیا از شایعترین آنها هستند. این باکتریها معمولاً در اثر برقراری رابطه جنسی محافظت نشده انتقال پیدا میکنند. علاوه بر نقش باکتریها در ایجاد این بیماری فاکتورهای دیگری نیز در ایجاد بیماری التهابی لگن مؤثر هستند. ازجمله این فاکتورها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- داشتن رابطه جنسی در خانمهای کمتر از 25 سال
- برقراری رابطه جنسی بدون محافظ
- استفاده از IUD برای پیشگیری از بارداری
- سابقه ابتلا به بیماریهای التهاب لگنی و عفونت آمیزشی
- استفاده از دوشهای واژینال
علائم ابتلا به عفونت لگن چیست؟
بسیاری از زنانی که مبتلا به عفونت لگن هستند هیچ نشانه یا علامتی ندارند، اما ممکن است در برخی از زنان علائم زیر وجود داشته باشد:
- درد در پایینتنه و ناحیه لگن (شایعترین علامت)
- افزایش ترشحات بودار واژن
- خونریزی غیرطبیعی رحم، قبل و بعد از عادت ماهیانه
- رابطه جنسی دردناک
- تب که گاهی اوقات با لرز همراه باشد
- سوزش یا درد هنگام ادرار
عفونت التهابی لگن ممکن است باعث ایجاد نشانههای خفیف شده یا هیچ نشانهای نداشته باشد. در حالت شدید، عفونت التهابی لگن ممکن است موجب تب، لرز، درد شدید پایینتنه یا درد لگنی و دشواری دفع مدفوع شود. اگر شما هم دچار علائم عفونت لگن هستید میتوانید جهت درمان تخصصی این بیماری و سایر بیماریهای دیگر مانند آندومتریوز، کلامیدیا و… به مطب دکتر آزاده رضایی در تهران مراجعه کنید.
شیوههای تشخیص عفونت لگن
پزشکان معمولاً با بررسی علائم و نشانهها، معاینه لگنی، کشت بافت دهانه رحم و آزمایش ادرار، عفونت لگن را تشخیص میدهند. دکتر آزاده رضایی برای تشخیص و تعیین میزان گستردگی عفونت، انجام آزمایشهای زیر را توصیه میکند:
- آزمایش خون و ادرار: در این آزمایشها میزان گلبولهای سفید خون را که نشاندهنده وجود عفونت در بدن هستند اندازهگیری میکنند. همچنین شاخصهای وجود التهاب در بدن نیز بررسی میشود.
- سونوگرافی: از سونوگرافی لگن برای بررسی بزرگی لولههای رحمی و یا وجود آبسه لگنی استفاده میشود.
- لاپاراسکوپی: در این شیوه پزشک با واردکردن یک لوله نازک انعطافپذیر با یک پایانه نوری (لاپروسکوپ) از یک شکاف کوچک در شکم، به مشاهده اعضای تناسلی و نمونههای بافتی بهدستآمده میپردازد.
بهترین شیوههای درمان عفونت التهابی لگن کدام هستند؟
درمانهای بیماری التهابی لگن شامل موارد زیر است که در ادامه به شرح هر یک از آنها میپردازیم.
- آنتیبیوتیکها: پزشکان برای شروع فوری درمان، معمولاً ترکیبی از چند نوع آنتیبیوتیک را تجویز میکنند. پس از دریافت نتایج آزمایشگاه، ممکن است پزشک با توجه به نوع عفونت نسخه بیمار را مجدداً تنظیم کند.
- درمان برای شریک جنسی: همانطور که قبلاً گفتیم عامل اصلی بروز التهاب و عفونت لگن، برقراری رابطه جنسی بدون محافظت است. با توجه به این نکته برای جلوگیری از عفونت مجدد نیاز است که شریک جنسی بیمار نیز مورد آزمایش قرار بگیرد و درمان شود.
- جراحی: جراحی بهندرت برای درمان بیماری التهابی لگن استفاده میشود. با اینحال اگر در ناحیه لگن آبسه ایجاد شده باشد یا بیمار به درمان با آنتیبیوتیکها جواب ندهد پزشک از شیوه جراحی استفاده میکند.
راههای پیشگیری از ابتلا به عفونت لگن چیست؟
در پایان با رعایت نکات زیر می توانید ریسک ابتلا به بیماری التهابی لگن و حتی سایر بیماریهای مقاربتی را کاهش دهید:
- استفاده از محافظ در رابطه جنسی
- انجام آزمایش برای آگاهی از ابتلا به عفونتهای مقاربت جنسی
- عدم استفاده از دوشهای واژینال
- شستن از جلو به عقب در هنگام رفتن به دستشویی برای ممانعت از وارد شدن باکتریها به واژن
درمان خانگی التهاب و عفونت لگن
- مصرف مایعات: مایعات میتوانند نقش بسیار مهمی در کمک به بهبود این بیماری داشته باشند پس سعی کنید با خوردن مایعات عفونتهای بدنتان را خارج کنید.
- سیر: سیر گیاهی جادوییست که بسیاری از بیماری ها را درمان میکند و تاثیر فوق العادهای در رفع عفونت و سموم بدن دارد. سیر را میتوانید در همهی غذاها به کار ببرید و حتی به صورت خام استفاده کنید.
- زنجبیل: زنجبیل هم گیاهی فوق العاده است که در طب گیاهی بسیار پرکاربرد میباشد. زنجبیل را میتوان در انواع غذاها به کار برد و حتی به صورت دمنوش استفاده کرد. زنجبیل خاصیت ضدعفونت دارد و ماده ای مفید برای از بین بردن سموم بدن است.
- عدم استفاده از IUD: همانطور که میدانید IUD دستگاهی کوچک است که در رحم خانمها قرار میگیرد و برای جلوگیری از بارداری میباشد. اگر به بیماری التهاب و عفونت لگن مبتلا هستید باید حتما این دستگاه را از رحم خارج کنید چراکه ممکن است عفونت شما تشدید شده و رحمتان را تحت تاثیر قرار دهد.
- قطع رابطه جنسی: اگر میخواهید سریعا درمان شوید و این بیماری عود نکند باید رابطه جنسی خود را قطع کنید. همچنین این عفونت ممکن است به همسر هم انتقال یابد پس او هم باید تحت درمان قرار بگیرد و آزمایشات لازم را انجام دهد.
- استراحت کردن: بدن باید در حالت سمی فولر قرار بگیرد. در این حالت لگن پایینتر از سطح بدن قرار میگیرد و از همین رو عفونت به همان منطقه محدود میشود. هم چنین این نوع استراحت کردن به تسکین درد هم کمک میکند.
- تغذیه مفید: در این مدت بهتر است از غذاهای آبکی مانند سوپ، آش و … استفاده کنید چراکه نباید به لگن فشار بیاید. سعی کنید ویتامینهای لازم بدن را از طریق میوهها و سبزیجات به بدن برسانید.
